Voedselovergevoeligheid is onder te verdelen in voedselintolerantie, voedselallergie en coeliakie

Voedselallergie wil zeggen dat het lichamelijke afweersysteem op een abnormale manier reageert op bepaalde eiwitten (allergenen) uit de voeding. Een hele kleine hoeveelheid kan al heftige reacties geven. Een allergische reactie kan bij veel verschillende voedingsmiddelen optreden; koemelk, noten, pinda’s, kippenei, schaal- en schelpdieren, soja, tarwe, vis, selderij, sulfiet en lupine.

Bij voedselintolerantie reageert het lichaam op een bepaalde stof zonder dat het afweersysteem daarbij wordt ingeschakeld, het kan bijvoorbeeld gaan om een tekort aan een bepaald enzym. Een bekend voorbeeld van een voedselintolerantie is de lactose-intolerantie waarbij er geen of onvoldoende lactase (enzym) aanwezig is om de lactose (melksuikers) in de darmen te verteren. Klachten zijn o.a. buikkrampen, winderigheid en diarree.

Coeliakie duidt op een overgevoeligheid voor gluten en is ook wel bekend onder de noemer glutenintolerantie. Gluten is een eiwit dat voorkomt in onder meer; tarwe, gerst, rogge, spelt, kamut en haver. De inname van gluten zorgt bij patiënten met coeliakie voor een ontstekingsreactie in de dunne darm met alle gevolgen van dien (het darmslijmvlies kan blijvende schade oplopen waardoor de opname van voedingsstoffen niet meer optimaal verloopt en tekorten kunnen ontstaan). Een zeer kleine inname aan gluten kan al een dergelijke reactie tot stand brengen. Patiënten met coeliakie moeten dan ook levenslang een strikt glutenvrij dieet volgen.

De klachten bij voedselovergevoeligheid kunnen heel divers zijn. Zo kunnen er klachten zijn aan de huid; jeuk, galbulten, eczeem, oedeem. Het maagdarmkanaal; diarree, obstipatie, braken, misselijkheid en prikkelingen in de mond. Luchtwegklachten; benauwdheid en astma. Een ernstige reactie van het lichaam op een allergeen is een anafylactische shock, welke kan uitmonden in een coma. Ook een groeiachterstand of het excessief huilen van baby’s kan duiden op voedselovergevoeligheid.

De diëtist kan een rol spelen bij de diagnostiek van voedselovergevoeligheid. De diëtist kan begeleiding bieden bij het leren vermijden van het allergeen. Ook kan de diëtist met de patiënt nagaan of er niet onnodig bepaalde voedingsmiddelen beperkt worden. Het bereiken van een volwaardige en leeftijdsadequate voeding staat hierbij centraal.