De term metabole ziekten staat eigenlijk voor aangeboren afwijkingen in het metabolisme, ook wel bekend onder de noemer stofwisselingsziekten. Onder de aangeboren stofwisselingsziekten vallen onder andere PKU (fenylketonurie) en galactosemie, omdat de behandeling van patiënten met aangeboren stofwisselingsziekten veelal plaats vind in een gespecialiseerd universitair centrum laten we dit onderdeel hier buiten beschouwing. Onderstaand volgt meer uitleg over osteoporose, diabetes en hypercholesterolemie.

Diabetes Mellitus(suikerziekte)
Diabetes is een stofwisselingsziekte waarbij het lichaam geen of minder insuline aanmaakt. Insuline is nodig om glucose (suiker) goed te kunnen verwerken (op te nemen in de cellen). Wanneer dit niet of niet voldoende gebeurt stapelt de hoeveelheid glucose zich op in het bloed. Deze opstapeling kan veel schade aanrichten onder andere aan de ogen, nieren en de bloedvaten. Het gebruik van speciale medicatie is hierbij meestal nodig. Er zijn verschillende typen diabetes, de meest voorkomende varianten zijn Diabetes Mellitus type I en Diabetes Mellitus type II en worden hieronder verder toegelicht.

  • Diabetes Mellitus type I

Bij Diabetes type I wordt helemaal geen insuline meer aangemaakt door een niet goed werkende pancreas (alvleesklier). Bij Diabetes type I moet de patiënt dan ook levenslang insuline spuiten. De ziekte komt vaak al vroeg tot uiting (in de kinderjaren). Symptomen van een hoog bloedglucose zijn veel dorst, vaak plassen, een droge mond en wazig zien. Bovengenoemde symptomen kunnen gepaard gaan met gewichtsverlies (het lichaam kan immers het glucose niet opnemen en plast een deel uit met de urine).

  • Diabetes Mellitus type II

Bij diabetes type II maakt het lichaam nog wel insuline aan, maar onvoldoende. Daarnaast is het lichaam minder gevoelig voor insuline. Insuline wordt aangemaakt door de pancreas (alvleesklier). Diabetes type II wordt vaak ouderdomsdiabetes genoemd omdat het in tegenstelling tot diabetes type I vaak pas op latere leeftijd tot uiting komt. Bij diabetes type II wordt vaak één of meerdere medicijnen in tabletvorm voorgeschreven. Door uw leefstijl voldoende aan te passen, kunt u er soms voor zorgen dat het gebruik van medicatie niet meer nodig is! Wanneer medicatie in tabletvorm onvoldoende werkt is het nodig om, net als bij diabetes type I, insuline toe te dienen.

De diëtist kan helpen bij het in balans brengen van de medicatie, koolhydraatinname, lichamelijke inspanning en stress. Het behandeldoel is gericht op het optimaliseren van het bloedglucosegehalte, de bloeddruk, het lichaamsgewicht en lipidenprofiel. Een belangrijk indirect doel is hierbij het voorkomen/ uitstellen van aan diabetes gerelateerde complicaties.

Hypercholesterolemie
Hypercholesterolemie is een stofwisselingsstoornis waarbij een te hoog cholesterolgehalte in het bloed aanwezig is. Hypercholesterolemie kan erfelijk van aard zijn. Cholesterol is een vetachtige stof die ondanks zijn slechte naam vele essentiële functies in het lichaam vervult. Zo is het de bouwstof voor o.a. het zenuwstelsel en verschillende hormonen. Echter een te veel aan cholesterol (te veel LDL cholesterol in verhouding tot HDL cholesterol) is slecht voor de gezondheid. Zo kan het zich ophopen aan de binnenkant van de bloedvaten en daarmee het risico op hart-en vaatziekten vergroten. De lever zorgt gewoonlijk voor een evenwicht tussen de hoeveelheid cholesterol die de lever produceert en het cholesterolgehalte in het bloed. De leefstijl heeft invloed op de hoeveelheid cholesterol die de lever maakt. Het evenwicht kan verstoord worden door o.a. roken, weinig lichaamsbeweging en een eetpatroon met veel verzadigd (verkeerd) vet. Daardoor kan een ongewenste verschuiving plaatsvinden naar meer LDL. Een diëtist kan helpen om het cholesterolgehalte te verlagen. Er kunnen gerichte adviezen gegeven worden omtrent welke voedingsmiddelen beter vermeden kunnen worden en welke voedingsmiddelen juist een positief effect op de gezondheid hebben.